Home-Start Doetinchem Jaarverslag Doetinchem 2020

Home-Start: een steuntje in de rug

Vrijwilligers van Home-Start kunnen een groot verschil maken. Zij bieden gezinnen met kinderen in de leeftijd van 0 tot 14 jaar een steuntje in de rug en een luisterend oor, mogelijk al vanaf de 28e zwangerschapsweek. Vooral als het even niet zo goed gaat en het gezin niet kan terugvallen op een netwerk of familie. Bijvoorbeeld als er financiële problemen, relatieperikelen of problemen met de kinderen spelen, op welk vlak dan ook. Doel is om te voorkomen dat dagelijkse problemen uitgroeien tot erger. Door af en toe iets leuks te doen of te sparren over opvoedingsvragen, helpt de vrijwilliger het gezin op weg.

Stimuleren van eigen kracht

Home-Start gaat uit van de vraag van het gezin. Eén dagdeel per week komt de vrijwilliger bij het gezin langs, voor een periode van maximaal 1,5 jaar. De vrijwilliger neemt echt de tijd om te luisteren en een band met het gezin op te bouwen, op basis van gelijkwaardigheid en vertrouwen. De insteek is altijd positief: dat wat wél goed gaat, staat centraal. De vrijwilliger stimuleert het gezin om vanuit de eigen kracht en met zelfvertrouwen zélf de problemen op te lossen. 

““Zaadjes oogsten en die later zien bloeien op hun eigen wijze, op een eigen tempo en vanuit eigen regie. Daar krijg ik energie van!”” - Vrijwilliger Elga in de Berkelbode

De impact van corona

De uitbraak van het coronavirus in maart had veel gevolgen voor Home-Start. Gedurende de eerste en de tweede golf konden onze vrijwilligers niet op huisbezoek bij de gezinnen. Een onzekere periode brak aan: hoe konden we elkaar en de gezinnen ondersteunen? Via digitale wegen, telefonisch contact of een praatje bij de voordeur konden vrijwilligers toch contact houden met de gezinnen. Wel bleek dat beeldbellen bij een taalbarrière soms erg moeilijk is. Bovendien hing alles af van de digitale vaardigheden, mogelijkheden en creativiteit van de vrijwilliger. 

We merkten dat de draagkracht van ouders danig op de proef werd gesteld: ouders vonden het lastig om structuur aan te brengen, liepen tegen opvoedvraagstukken aan of hadden bijvoorbeeld zorgen om hun financiële situatie. Deze gezinnen kregen ook op afstand de nodige ondersteuning, in goede samenwerking met de betrokken partijen. De coördinator onderhield telefonisch contact met de gezinnen en inventariseerde of er voldoende middelen waren voor thuiseducatie. Waar nodig bemiddelde ze tussen school en gezin. Voor veel gezinnen was het juist ook wel prettig om niet zo veel te ‘moeten’: afspraken en verplichtingen vielen weg. Maar de schoolsluiting tijdens de tweede lockdown leverde vaak weer veel stress op.

Om toch een start te kunnen maken in een nieuw gezin werd de pilot ‘Ondersteuning op afstand’ bij enkele gezinnen in gang gezet én enthousiast ontvangen. Verder werden vanuit het Landelijk Steunpunt Home-Start regelmatig nieuwsbrieven naar de vrijwilligers gestuurd met tips en ideeën voor gezinnen. Een fijn contactmoment was het afgeven van de zomerpakketjes aan de Home-Start  gezinnen om ze een mooie zomer toe te wensen.

Tendensen en signalen in 2020

Als effect van de eerste en tweede golf is een forse daling te zien van het aantal behaalde trajecten: 138 gezinnen werden ondersteund. Van deze gezinnen hebben slechts 15 ouders zich zelf aangemeld bij Home-Start. JGZ blijft veruit de grootste verwijzer voor Home-Start-ondersteuning. Trajecten moesten soms verlengd worden, aangezien de normale (fysieke) ondersteuningsperiode vanwege corona steeds onderbroken werd. Het grootste deel van ons vrijwilligersbestand behoort tot leeftijdscategorie 60+. Zij stellen zich terughoudender op in coronatijd. 

We hebben vrijwel geen fysieke contacten gehad met verwijzers/samenwerkingsverbanden. Overleg vond telefonisch of digitaal plaats.

Binding met vrijwilligers

Gezamenlijke vrijwilligersactiviteiten zoals intervisies, de Zomerdag, themabijeenkomsten en de kerstbrunch konden vanwege corona dit jaar niet fysiek plaatsvinden. Alleen begin 2020 konden we nog een themabijeenkomst in fysieke vorm organiseren, over het kinderbrein en de belevingswereld van een kind, door Josien ter Doest. Vanwege de coronamaatregelen hebben we in november een digitaal platform ontwikkeld waarop de vrijwilligers van Yunio geïnspireerd werden met een lezing over vaderschap, verzorgd door Jeroen de Jong van De Praktijkvader. 

Als alternatief voor de Zomerdag zijn de vrijwilligers verrast met een mooi gedicht en een Leesblad Cadeaubon. Voor de Week van de Opvoeding stuurden we een boekje van de Family Factory vol tips naar vrijwilligers én gezinnen. Toen de 89 vrijwilligers weer groen licht kregen om hun gezin te bezoeken, hebben wij hun een toepasselijke boodschap en een mondkapje met Home-Startlogo gestuurd. De vrijwilligers vonden het geweldig om hun kerstpakket te mogen samenstellen en op te halen tijdens de Sensire Xmas Drive Thru.

We hebben de voorbereidingscursus voor elf nieuwe vrijwilligers coronaproof aangeboden op een ruime locatie in het centrum van de Achterhoek. Het bijzondere jaar hebben de coördinatoren met iedere intervisiegroep gezamenlijk digitaal afgesloten, in de hoop elkaar spoedig weer fysiek te mogen ontmoeten.

 

Aandachtspunten voor 2021

  • inspelen op landelijke ontwikkelingen;
  • werving en selectie van nieuwe vrijwilligers;
  • alert zijn op specifieke behoeften van gezinnen, zeker gedurende/na coronatijd;
  • verbinding met vrijwilligers bewaken en hun motivatie voeden;
  • vlotte opstart van ‘Ondersteuning op afstand’, waarbij de urgentie van de hulpvraag bepalend is;
  • uitbreiden van digitale vaardigheden/mogelijkheden;
  • bij aanhoudende lockdown eventueel de voorbereidingscursus voor nieuwe vrijwilligers online aanbieden;
  • koppelingen van vrijwilligers aan nieuwe gezinnen: deze komen in het gedrang zolang de verscherpte coronamaatregelen van kracht blijven;
  • kwaliteitsbewaking van het Home-Start-programma, naast zoeken naar het ‘nieuwe normaal’ in de ondersteuning van gezinnen en vrijwilligers;
  • in beeld blijven bij verwijzers/netwerkpartners: vervolg op nieuwsbrief Home-Start Achterhoek, via Facebook, regionale en plaatselijke kranten, Vrijwilligersvacaturebank, aansluiten bij teamoverleg.
Aantal gezinnen per gemeente

In onderstaande tabel zie je het totale aantal (138) gezinnen dat een beroep gedaan heeft op Home-Start uitgesplitst per gemeente in de Achterhoek.

  •  Aantal gezinnen Home Start
Soorten ondersteuningsvragen Home-Start Doetinchem

In deze tabel zie je de soorten ondersteuningsvragen in absolute aantallen weergegeven. Een gezin kan op één of meerdere vlakken ondersteuning nodig hebben.

  •  Luisterend oor
  •  Doorbreken sociaal isolement
  •  Leren gebruik maken diensten/voorzieningen
  •  Ondersteuning opvoeding moeilijk kind
  •  Ouders ontlasten, aandacht kinderen
  •  Praktische hulp verzorging kinderen
  •  Praktische hulp organisatie huishouden
Verwezen naar Home-Start in Doetinchem door ...

Hier zie je door wie er naar Home Start verwezen is in je gemeente in absolute aantallen.

  •  JGZ
  •  School MW
  •  Gemeente/Sociaal team/OT
  •  Basisschool
  •  Vrijwilliger
  •  Zelf
  •  Thuisbegeleiding
  •  Andere organisatie
  •  Jeugdwerker/Jeugdbescherming
  •  AMW Sensire
Risicofactoren Doetinchem

In deze tabel zie je welke risicofactoren vooral gezien worden binnen Home-Start, waarbij per gezin meerdere factoren aanwezig kunnen zijn.

  •  Kind
  •  Ouder
  •  Gezin

Analyse Doetinchem

In een bijzonder jaar waarin het COVID-19 virus ons allen velen beperkingen heeft opgelegd, zijn 25 gezinnen ondersteund door een Home-Start vrijwilliger. De gezinnen zijn door verschillende netwerkpartners verwezen naar Home-Start. Dit laat zien dat wij voor hen goed te vinden zijn. Opvallend is dat in gemeente Doetinchem geen enkel gezin zichzelf heeft aangemeld. Een mogelijke verklaring kan zijn dat het merendeel van de ondersteunde gezinnen van niet-Nederlandse afkomst is. Voor 2021 zien wij de uitdaging om ouders ook zelf de weg naar Home-Start te laten vinden. 

De grootste behoefte van ouders is om hun verhaal kwijt te kunnen en om ontlast te worden in de zorg van de kinderen. Een Home-Start vrijwilliger geeft hen die aandacht.