“De meeste kinderen in Nederland worden gezond geboren en groeien gezond op in een veilige en beschermde omgeving, maar niet allemaal. Sinds 2018 bestaat het actieprogramma Kansrijke Start, waarmee gemeenten initiatieven kunnen opzetten om ouders vóór, tijdens, en na de zwangerschap te ondersteunen. 

Er zijn nog wel verbeteringen mogelijk. Zo zijn veel gemeenten bezig om meer ervaringsdeskundigen en (aanstaande) ouders te betrekken bij de ontwikkeling van de initiatieven. Het is belangrijk om hen mee te laten denken, omdat het programma dan goed aansluit bij wat zij nodig hebben.

Verder laat de monitor, net als de vorige keer, zien dat nog veel kinderen in Nederland worden geboren in moeilijke omstandigheden, zoals armoede. Gezinnen maken dan bijvoorbeeld minder vaak gebruik van kraamzorg. Ook blijkt dat 16,5 procent van de aanstaande ouders last heeft van psychische problemen, en 33 procent van de moeders na de bevalling last heeft van depressie, angst of stress.

Ook hebben steeds meer heel jonge kinderen overgewicht (10,3 procent in 2024 versus 8,4 procent in 2018). Daarnaast loopt de spraak- en taalontwikkeling van kinderen van 2 jaar steeds vaker achter (6,5 procent in 2024 ten opzichte van 5,4 in 2018).”

“Financiering van Kansrijke Start in de toekomst blijft bestaan. Aandacht voor de gezondheid vóór, tijdens en na de zwangerschap, blijft noodzakelijk, zowel landelijk, als regionaal en lokaal.

De Kennissynthese Kansrijke Start van april 2025 heeft de resultaten van zeven jaar programma in kaart gebracht en concrete aanbevelingen gedaan voor de structurele aanpak, met als centrale thema's vroegsignalering en Sterke Ouders, Kansrijke Kinderen.”

Landelijke speerpunten die worden genoemd voor na 2025 zijn: 

1. Structurele Verankering: Het verankeren van de lokale Kansrijke Start-aanpak in alle gemeenten, waarbij de samenwerking tussen medisch en sociaal domein een blijvende standaard wordt.
2. Versterking Vroegsignalering: Blijvende inzet op het vroegtijdig signaleren van kwetsbare situaties, inclusief aandacht voor niet-medische factoren zoals armoede en schulden.
3. Kwaliteitsverbetering: Blijven investeren in de kwaliteit en de landelijke uitrol van effectieve interventies zoals Nu Niet Zwanger, CenteringZwangerschap en VoorZorg.

Regionale Kansrijke Start 
Er is sprake van een verdere lokale verankering van Kansrijke Start en een versterking van de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. Een voorbeeld hiervan is de intensivering van de samenwerking met de POP-poli van het Slingeland Ziekenhuis.

De nadruk lag in 2025 op het verbeteren van de routekaarten en zorgpaden om de doorverwijzing tussen verloskundigen, jeugdgezondheidszorg, huisartsen en het sociaal domein (wijkteams, schuldhulpverlening) te stroomlijnen.

Tevens wordt verwezen naar de door de projectleider opgeleverde stukken. De samenvatting GALA-monitor onderdeel Kansrijke Start regio Achterhoek en het Uitvoeringsplan Kansrijke Start Achterhoek.

Lokale coalities
Binnen de lokale coalities verschillen de onderwerpen en aandachtspunten per gemeente. Deze worden gezamenlijk vastgesteld en uitgevoerd. Zo is in enkele gemeenten scholing door de JGZ aangeboden aan pedagogisch medewerkers van de kinderopvang, terwijl in andere gemeenten trainingen voor professionals zijn verzorgd over thema’s zoals hechting. 

Observaties en aandachtspunten vanuit Yunio
In 2025 is ingezet op het meer met elkaar verweven van de vijf ketenaanpakken. Voor Yunio betreft dit de betrokkenheid bij de ketenaanpak Overgewicht, in de rol van Centraal Zorgverlener, en Kansrijke Start. Hieruit zijn aandachtspunten voortgekomen die in 2026 verder worden opgepakt en doorontwikkeld.

Overgewicht
Voor de rol van Centraal Zorgverlener is in 2025 een nieuwe invulling gekozen, gericht op een betere aansluiting bij de behoeften van de doelgroep en hun ouders, evenals bij de interventies die professionals kunnen inzetten in de levensfase 0‑4 jaar. Landelijk en regionaal is hiervoor nog beperkt aanbod en infrastructuur beschikbaar. Deze aanpak sluit aan bij de opgave vanuit Kansrijke Start. In 2026 wordt ingezet op het verder borgen van de focus op dit thema binnen de organisatie en onder de professionals.

Overige thema’s
In 2026 wordt meer aandacht besteed aan de thema’s zindelijkheid, opvoeden in de digitale wereld en spraak‑taalontwikkeling van kinderen, thema’s die passend zijn binnen de aanpak van Kansrijke Start.

Daarnaast wordt de impuls op Voorzorg verder geconcretiseerd en wordt de rol binnen de integrale gezinspoli nader verkend. Ook blijft de aandacht gericht op Nunietzwanger, zoals deze aanpak reeds wordt uitgevoerd.